ملودي

ملودي

(شعر و موسیقی)

هارمونی

هارمونی در ترانه ملودیک

نویسنده: امیر علیمرادیان

**************************************

ترانه ملودیک ترانه ایست که بر مبنای ملودی ساخته می شود. به مصرع زیرو ملودی آن دقت کنید:

((بگذر زمن ای آشنا چون از تو من دیگر گذشتم))

لا لا لا سی دو دو سی لا سل سی سی لا سل فا لا لا سل فا می سی سی سی سی لا سی سی

حال اگر بر مبنای همین ملودی (نه عروض)یک مصرع دیگر بسراییم،یک بیت ملودیک خواهیم داشت.به مصرع دوم و ملودی آن دقت کنید:

((دیگر تو هم بیگانه شو چون دیگران با سرگذشتم))

لا لا لا سی دو دو سی لا سل سی سی لا سل فا لا لا سل فا می سی سی سی سی لا سی سی

می بینیم که ملودی هر دو مصرع یکی است و جای هیچکدام از نتها جابه جا نشده است.حال اگر تمام قطعات(بیت ها) ترانه، قطعات ملودیک باشند،یک ترانه ملودیک خواهیم داشت.

ترانه های ملودیک به راحتی آهنگسازی می شوند و به راحتی قابل اجرا با سازهای مختلف می باشند.اگر ملودی قطعه ها در یک گام موسیقایی باشد(مانند: لامینور، لاماژور،و...) ترانه ملودیک،هارمونیک خواهد بود. بعنوان مثال برای گام دوماژور ترتیب نتها به صورت زیر می باشد:

دو- ر- می- فا- سل- لا- سی

اگر ترانه ای بر مبنای این ملودی ساخته شود ،در گام دوماژور می باشد. به همین ترتیب برای سایر گام ها می توان ملودی را نوشت و بر مبنای ملودیِ ، ترانه را سرود.

پس در ترانه ملودیک دوحالت پیش می آید:

1- شعر برای ملودی

2- ملودی برای شعر

در حالت اول ابتدا یک مصرع را می سراییم،سپس بر مبنای ملودی آن مصرع ،مصرع دوم سروده می شود.همانند مثالی که در ابتدای مقاله آورده شد.

اما در حالت دوم بر مبنای یک گام،ملودی انتخاب می شود و بر مبنای آن ترانه سروده می شود.سوال مهمی که در این قسمت مطرح می شود ، این است که چگونه شعر را به زبان ملودی ترجمه کنیم؟

برای این منظور باید به دو نکته مهم دقت نمود:

1. ارزش زمانی نتها

نتها ارزش زمانی دارند، که بوسیله نت گرد، سفید، سیاه، چنگ، دولاچنگ و... نشان داده می شوند. پلِ ارتباطی بین شعر و موسیقی تقسیم بندی زیر است:

هر هجای کوتاه = یک نت چنگ

هر هجای بلند = یک نت سیاه

هر هجای کشیده = یک نت سفید

۲. ارزش مکانی نتها

اینکه هر هجا معادل چه نتی از نتهای هفت گانه می باشد،و فاصله مکانی نت ها(پرده، نیم پرده ،و...) چگونه رعایت می شود ، بحثی است که در پست بعدی به طور مفصل به آن خواهیم پرداخت.

+نوشته شده در سه شنبه سوم شهریور 1388ساعت11:6توسط امیر علیمرادیان | |

ملودی

ریتم و ملودی در ترانه

نويسنده: امير عليمراديان

**********************************

سرودن ترانه در قالب های کلاسیک از قبیل غزل، رباعی، دو بیتی و... معضلی است که سالهاست دامن گیر ترانه ما شده است .مو سیقی بر خلاف شعر دارای یک زبان بین المللی است که نتها بر مبنای این زبان نوشته می شوند.

ترانه با استفاده از این زبان و فاکتور های جهانی موسیقی ا ز قبیل ریتم، ملودی، هارمونی، آکورد و گام های موسیقی پا رافراتر از شعر گذاشته و با وجود نداشتن زبان بین المللی مخاطب های وسیعی در سطح جهانی پیدا کرده است.

اما متاسفانه در ترانه امروز ما، کمترین اهمیتی به این فاکتورها داده نمی شود و محدود ترانه سراها یی را می بینیم که برمبنای این اصول ترانه بسرایند.

ترانه را می توان به طور کلی به دو دسته تقسیم کرد:

1 – ترانه ریتمیک

2 – ترانه ملودیک

ترانه ریتمیک:

عروض در ترانه را باید برای همیشه فراموش کرد، و به جای وزن از ریتم استفاده نمود، هر چند بعضی از اوزان عروضی بیانگر ریتم های 4/2 و 4/4 می باشند.

در ترانه ریتمیک ابتدا ریتم را با توجه به محتوی ترانه ای که قرار است ، سروده شود انتخاب می کنیم که از معروفترین ریتمها ۸/6 سنگين، ۴/۴ ،4/3 و 4/ 2 را می توان نام برد. به عنوان مثال ریتم 8/6 سنگین يا (slow rock) برای ترانه هایی با محتوی رمانتیک استفاده می شود.

بعد از انتخاب ریتم (که در پست های بعدی بطور مفصل توضیح داده خواهد شد.) ملودی ترانه را مشخص می کنیم .

ملودی ترجمه شعر به زبان بین المللی موسیقی است که واژها را بر مبنای نت ها بیان می کند. از روی ملودی ترانه می توانیم گام ترانه را مشخص کنیم و از روی گام ترانه آکوردهای ترانه مشخص می شوند.

ترانه ملودیک:

در این ترانه ها ابتدا ملودی را انتخاب کرده و با استفاده از ملودی ، گام ترانه را بدست می آوریم سپس ازروی گام بدست آمده آکورد ها را تعیین می کنبم ، در نهایت ریتم ، بر مبنای گام ترانه انتخاب می شود. برای گام های مینور از ریتم های غمگین وبرای گام های ماژور از ریتم های شاد استفاده می کنیم.

هارمونی در ترانه:

در تمامی این مراحل باید به هارمونی ترانه توجه ویژه ای داشت هارمونی همان تناسب بین ریتم، ملودی، گام و آکورد های انتخاب شده است. به عنوان مثال ما نمي توانيم يك ترانه رمانتيك را با ريتم (slow rock) در گام لا ماژور بسراييم .

در پست بعدی هر دو نوع ترانه به طور کامل بررسی خواهد شد.